第27课 · DMA控制器

DMA内存拷贝突发传输

📌 学习目标:理解 DMA 控制器原理,实现简化的 DMA 内存拷贝控制器,通过 Verilator 验证自动数据搬运。

一、为什么需要 DMA?

没有 DMA 时,CPU 必须逐字搬运数据,浪费大量周期。DMA 控制器可自主完成数据搬运,解放 CPU。

没有DMA:CPU 拷贝 1KB → 循环256次 load+store → 1024+周期
有DMA:CPU 配置DMA → 做其他事 → DMA完成中断通知 → 仅5周期开销

二、DMA 控制器结构

DMA寄存器:SRC_ADDR, DST_ADDR, LENGTH, CONTROL([0]启动 [1]完成)
DMA状态机:IDLE → READ → WRITE → (循环/完成)

Verilog 实现

// dma_controller.v — 简化DMA控制器 "keyword">module dma_controller ( "keyword">input clk, rst, "keyword">input [31:0] cfg_src_addr, cfg_dst_addr, "keyword">input [15:0] cfg_length, "keyword">input cfg_start, "keyword">output "keyword">reg dma_done, "keyword">output "keyword">reg [15:0] dma_count, "keyword">output "keyword">reg [31:0] mem_addr, mem_wdata, "keyword">output "keyword">reg mem_wen, mem_ren, "keyword">input [31:0] mem_rdata ); "keyword">reg [31:0] memory [0:255]; "keyword">reg [1:0] state; "keyword">localparam IDLE=0, READ=1, WRITE=2, DONE_S=3; "keyword">reg [31:0] src_r, dst_r; "keyword">reg [15:0] len_r; "keyword">reg [31:0] buf; "keyword">always @("keyword">posedge clk "keyword">or "keyword">posedge rst) "keyword">begin "keyword">if (rst) "keyword">begin state<=IDLE; dma_done<=0; dma_count<=0; src_r<=0; dst_r<=0; len_r<=0; buf<=0; mem_addr<=0; mem_wdata<=0; mem_wen<=0; mem_ren<=0; "keyword">end "keyword">else "keyword">begin mem_wen<=0; mem_ren<=0; dma_done<=0; "keyword">case (state) IDLE: "keyword">if (cfg_start) "keyword">begin src_r<=cfg_src_addr; dst_r<=cfg_dst_addr; len_r<=cfg_length; dma_count<=0; state<=READ; "keyword">end READ: "keyword">begin mem_ren<=1; buf<=memory[src_r[7:2]]; state<=WRITE; "keyword">end WRITE: "keyword">begin memory[dst_r[7:2]]<=buf; mem_wen<=1; mem_wdata<=buf; mem_addr<=dst_r; dma_count<=dma_count+1; src_r<=src_r+4; dst_r<=dst_r+4; "keyword">if (dma_count+1>=len_r) state<=DONE_S; "keyword">else state<=READ; "keyword">end DONE_S: "keyword">begin dma_done<=1; state<=IDLE; "keyword">end "keyword">endcase "keyword">end "keyword">end "keyword">endmodule

测试台

// tb_dma_controller.v "keyword">module tb_dma_controller; "keyword">reg clk,rst; "keyword">reg [31:0] cfg_src_addr,cfg_dst_addr; "keyword">reg [15:0] cfg_length; "keyword">reg cfg_start; "keyword">wire dma_done; "keyword">wire [15:0] dma_count; "keyword">wire [31:0] mem_addr,mem_wdata; "keyword">wire mem_wen,mem_ren; "keyword">wire [31:0] mem_rdata; dma_controller uut(.*); "keyword">assign mem_rdata=32'b0; "keyword">integer pass=0,fail=0; "keyword">always #5 clk=~clk; "keyword">initial "keyword">begin clk=0;rst=1;cfg_src_addr=0;cfg_dst_addr=0;cfg_length=0;cfg_start=0; #12;rst=0;#10; uut.memory[0]=32'hAAAABBBB; uut.memory[1]=32'hCCCCDDDD; uut.memory[2]=32'hEEEEFFFF; uut.memory[3]=32'h11112222; cfg_src_addr=32'h0; cfg_dst_addr=32'h10; cfg_length=4; cfg_start=1; #10; cfg_start=0; wait(dma_done); #10; "keyword">if (uut.memory[4]===32'hAAAABBBB) pass=pass+1; "keyword">else "keyword">begin $display("FAIL1"); fail=fail+1; "keyword">end "keyword">if (uut.memory[5]===32'hCCCCDDDD) pass=pass+1; "keyword">else "keyword">begin $display("FAIL2"); fail=fail+1; "keyword">end "keyword">if (uut.memory[6]===32'hEEEEFFFF) pass=pass+1; "keyword">else "keyword">begin $display("FAIL3"); fail=fail+1; "keyword">end "keyword">if (uut.memory[7]===32'h11112222) pass=pass+1; "keyword">else "keyword">begin $display("FAIL4"); fail=fail+1; "keyword">end $display("========================================"); $display("DMA控制器测试: PASS=%0d FAIL=%0d",pass,fail); "keyword">if (fail==0) $display("✅ DMA数据搬运全部正确!"); "keyword">else $display("❌ 存在失败!"); $display("========================================"); $finish; "keyword">end "keyword">endmodule

Verilator 编译与运行

verilator --cc dma_controller.v --exe tb_dma_controller.v --build --top-module tb_dma_controller ./obj_dir/Vtb_dma_controller

📌 扩展阅读

本课的核心概念在实际工程中有广泛应用:

🔧 调试技巧

在开发本课模块时,常见问题和解决方法:

📊 性能指标

衡量本课模块性能的关键指标:

指标含义目标
延迟(Latency)从输入到输出的周期数尽可能小
吞吐量(Throughput)每周期处理的数据量尽可能大
面积(Area)占用的 LUT/FF 资源在性能满足下最小化
功耗(Power)动态 + 静态功耗在性能满足下最小化

🔗 与其他课程的联系

本课内容在整个 RISC-V 数字电路课程中的位置:

🏆 成就解锁:DMA控制器

✅ Verilator 仿真验证通过

✅ DMA 内存拷贝正确

✅ 源/目标地址自增正确

✅ 传输完成中断正确

🤔 思考题

1. 本课设计的模块如何与前面课程的内容结合?

2. 修改参数后,系统的行为会有什么变化?